Johann Joachim Quantz

Johann Joachim urodził się w 1697 roku w wiosce Oberscheden koło Hanoveru. Choć od najmłodszych lat przejawiał zainteresowanie muzyką, to rodzina nie pozwalała, by te niewinne marzenia o zostaniu muzykiem przerodziły się w poważne plany. Ojciec Quantza był kowalem i zaplanował sobie, że syn zostanie przyuczony do rodzinnego zawodu. Jego nagła śmierć sprawiła jednak, że Johann Joachim mógł rozwijać swoją pasję i kształcić się u miejskich muzyków. Te najwcześniejsze wspomnienia z dzieciństwa musiały jednak na długo zostać w pamięci kompozytora, który we wprowadzeniu do swojego traktatu nawiązał do nich tymi słowami:

„[Rodzice] często zmuszają młodych ludzi do czegoś, z czego tylko oni, opiekunowie, czerpią przyjemność; lub wyobrażają sobie iż ta lub tamta nauka albo profesja przynosi więcej od innej zaszczytu lub profitu; lub żądają od dzieci nauczenia się tego samego zawodu co ich rodzice, zmuszając je do wejścia na ścieżkę, której dzieci ani nie kochają, ani do której nie mają potrzebnych zdolności.” (s. 10)

Młody Quantz zaczął grać na wielu instrumentach, gdyż tego wymagała od niego profesja muzyka miejskiego. Najlepiej szła mu jednak gra na skrzypcach oraz instrumentach dętych – oboju i trąbce. Granie w kapeli miejskiej nie było jednak szczytem marzeń młodego muzyka, dlatego po odbytym stażu postanowił starać się o stałą posadę w większym ośrodku muzycznym i niedługo potem dostał się do zespołu miejskiego w Dreźnie. Następnie Quantz wyjechał do Wiednia, by studiować kontrapunkt u Jana Dismasa Zelenki, a niedługo potem objął posadę oboisty w tzw. Kapeli Polskiej króla Augusta II Mocnego. Właśnie w tamtym okresie Quantz zainteresował się grą na flecie poprzecznym – instrumencie, który dopiero zyskiwał popularność na terenie Niemiec. Oprócz wypełniania obowiązków flecisty, Quantz zaczął też komponować, wzorując się przede wszystkim na dziełach znanych mistrzów kompozycji, do których miał dostęp jako członek kapeli królewskiej. Kompozytor miał jeszcze jedno wielkie marzenie, którego nie porzucił przez lata działalności w kapeli – idąc śladem najbardziej uznanych twórców epoki chciał wyjechać do Włoch w celu odbycia dalszych studiów. Swój plan zrealizował w 1724 roku, odwiedzając Rzym, Neapol i Wenecję. Aby doskonalić swój warsztat kompozytorski, Quantz podjął naukę kontrapunktu u Francesco Gaspariniego, a w Neapolu poznał między innymi Johanna Adolfa Hassego, będącego wówczas uczniem Alessandro Scarlattiego. Podczas pobytu we Włoszech dostał pozwolenie na wyjazd do Francji. Podczas kilku miesięcy spędzonych w Paryżu kompozytor pogłębiał swoją wiedzę na temat „stylu francuskiego” i francuskiej opery, która jednak nie zrobiła na nim dużego wrażenia. Uznaniem kompozytora cieszyli się jedynie wybitni francuscy instrumentaliści, wśród nich wirtuoz fletu – Michel Blavet.

Wydawać by się mogło, że podróżujący między Włochami a Francją kompozytor w pewnym momencie zapomniał o swoich obowiązkach zawodowych. W 1727 roku otrzymał jednak oficjalny rozkaz powrotu do służby na dworze Augusta Mocnego. Próbując jeszcze przeciągnąć ostateczny termin powrotu, postanowił odwiedzić Londyn, gdzie sam Händel oraz angielska arystokracja zachęcała go do pozostania w Anglii. Quantz nie dał się jednak przekonać i w lipcu 1727 roku wrócił do Saksonii.

Dzięki swojej sławie wybitnego wirtuoza fletu, Quantz w 1728 roku dostał propozycję przeniesienia się z Kapeli Polskiej do kapeli drezdeńskiej i znalazł się w gronie najbardziej cenionych muzyków królewskich. W tym samym roku, podczas podróży do Berlina, Quantz poznał szesnastoletniego wówczas następcę tronu pruskiego, Fryderyka. Gra wybitnego flecisty tak zachwyciła przyszłego króla, że postanowił on pobierać lekcje u Quantza. Dzięki pozwoleniu Augusta Mocnego, Quantz dwa razy do roku przyjeżdżał z Drezna do Berlina i udzielał Fryderykowi prywatnych lekcji.

Portret Johanna Joachima Quantza (Johann Friedrich Gerhard, 1735)

Jednak dopiero ponad 10 lat później Fryderyk II objął tron pruski i wpłynął na karierę Quantza. Zaproponował on swojemu nauczycielowi dożywotnią posadę nadwornego kompozytora z niebotycznie wysoką pensją. Quantz podlegał rozkazom samego króla, nie musiał grać w orkiestrze, cieszył się dużą autonomią i licznymi przywilejami. Król wykonywał także regularnie utwory, które Quantz komponował specjalnie dla niego. Obraz Adolpha von Menzela z 1852 roku przedstawia właśnie koncertującego Fryderyka II, który niemal codziennie występował w swoim pałacu w Sanssouci w Poczdamie. Pierwsza postać z prawej strony, opierająca się o ścianę, to przysłuchujący się swojemu uczniowi Quantz.

W 1752 roku nauczyciel Fryderyka II ukończył dzieło, które miało przynieść mu większą sławę niż którakolwiek z dotychczasowych kompozycji – traktat Versuch einer Anweisung die Flöte traversière zu spielen (O zasadach gry na flecie poprzecznym). Został on wydany w dwóch wersjach językowych – niemieckiej w Berlinie i francuskiej w Paryżu i od razu zyskał sporą popularność. Na sukces traktatu wpłynęła z pewnością sława Quantza jako wybitnego pedagoga i instrumentalisty oraz uniwersalny charakter rozprawy. Bowiem wbrew temu, co sugeruje tytuł traktatu, tylko ok. jedna czwarta rozprawy dotyka bezpośrednio zagadnień związanych z techniką gry na flecie poprzecznym. Pozostałe rozdziały dotyczą między innymi charakterystyki stylów narodowych, praktyki gry orkiestrowej czy ogólnych problemów związanych z kształceniem muzycznym. Traktat będący połączeniem podręcznika gry na flecie poprzecznym z prostą wykładnią teorii muzyki stał się zatem dziełem skierowanym raczej do miłośników muzyki, niż do profesjonalnych instrumentalistów. Quantz w swoim traktacie daje wiele uniwersalnych wskazówek – niektóre z nich zaskakują dzisiaj swoją ponadczasowością, inne nieco bawią.

„(…) instrumenty dęte, a w szczególności flet, wymagają doskonale zdrowego ciała, silnych i otwartych płuc, długiego oddechu, a nawet nie za długich i nie za krótkich zębów, cienkich, gładkich i delikatnych warg (nie grubych i wydętych) posiadających nie za dużo i nie za mało ciała oraz z łatwością zamykających się ust; biegłego i zdolnego języka, dobrze ukształtowanych palców (nie za długich, nie za krótkich, nie za grubych i nie za cienkich) zaopatrzonych w dobre ścięgna a także drożnego przewodu nosowego umożliwiającego łatwe wdychanie i wydychanie powietrza.” (s. 11)

Quantz do samej śmierci w 1773 roku sprawował funkcję nadwornego kompozytora i nauczyciela Fryderyka II. Przez całe dorosłe życie był świadomy swojego talentu i umiejętności. Chyba właśnie ten szczególny upór wpłynął na to, że Quantz odniósł tak wielki sukces i doskonale odnalazł się w środowisku dworskim. Jego traktat do dzisiaj stanowi cenną dokumentację praktyki wykonawczej muzyki epoki późnego baroku. Tylko sama muzyka nadwornego kompozytora Fryderyka II nie cieszy się tak dużą popularnością, jak jego Versuch. Zachęcam zatem do posłuchania przygotowanej playlisty!

 

zdjęcie: Adolph von Menzel, Flötenkonzert Friedrichs des Großen in Sanssouci (1852)

 

Basso continuo – historia powstania i sposób realizacji (2)

Termin basso continuo oznacza improwizowany sposób realizacji ocyfrowanej partii basu, która może być wykonywana przez różne instrumenty. Pojęcie to bywa także używane jako nazwa instrumentu lub grupy instrumentów, jakie w danym utworze realizują ową partię. Jakie więc mogą być to instrumenty? Czy wszystkie jakie znamy? Jakie pełniły funkcje? Czy były od siebie w jakiś sposób zależne? Dlaczego dziś utożsamiamy nazwę techniki gry z konkretnymi zestawami instrumentów z obsady danej kompozycji?

W początkowej fazie rozwoju basso continuo kwestia doboru instrumentów wykorzystywanych do jego realizacji była dość skomplikowana i to zarówno w przypadku utworów religijnych, jak i świeckich, wykonywanych na dworach królewskich, szlacheckich i mieszczańskich. Przyczyn takiego stanu rzeczy należy upatrywać w wielości koncepcji tworzonych przez kompozytorów, którzy partie basowe w swoich utworach powierzali realizacji rozmaitym zespołom instrumentalnym. Nie bez znaczenia dla tej sytuacji był również fakt przypisywania przezeń różnych dodatkowych znaczeń estetycznych i wyrazowych dla basso continuo, co miało wpływ na stylistykę jego wykonania.

Jednymi z pierwszych twórców, którzy w swoich dziełach jasno wypowiadali swoje poglądy na temat realizacji basu byli kompozytorzy związani bezpośrednio z kręgiem Cameraty Florenckiej – Jacopo Peri, Giulio Caccini i Emilio da Cavalieri. Pierwszy z nich swoje uwagi wygłosił przy okazji premierowego wykonania opery L’Euridice, w której partię basso continuo miały wykonywać instrumenty takie jak: klawesyn, chitarrone, wielka lira i wielka lutnia. Giulio Caccini w swoich kompozycjach nie precyzował obsady wykonawczej dla basu, jednakże w jednym ze swoich pism wskazał, że z racji na jego rolę – akompaniament dla śpiewu – wokalista powinien, dla zachowania maksymalnej spójności pomiędzy wyrażanym tekstem słownym i wykonywanym opracowaniem muzycznym, sam realizować ową partię, najlepiej na chitarrone. Ostatni z twórców związanych z florencką grupą, Emilio da Cavalieri, nie tylko wymienia instrumenty, ale również przyznaje im konkretną rolę wyrazową. Są to: klawesyn, organy, podwójna lira, chitarrone i teorba. Nie zaleca, by wszystkie były wykorzystywane jednocześnie, ale by ze względu na właściwości barwowe, które Cavalieri łączył z konkretnymi emocjami, były dobierane do poszczególnych fragmentów utworu zgodnie z wyrazem tekstu słownego, który był w tym czasie podawany przez wokalistów.

Wszystkie powyżej wskazane sposoby realizacji basso continuo uwzględniają wyłącznie użycie instrumentów charakteryzujących się dość niskim brzmieniem i możliwością gry w sposób akordowy. Zmianę sposobu myślenia o wykonywaniu partii basowej zaproponował w swoim traktacie Agostino Agazzari. W jego koncepcji partia basu jawi się jako dużo bardziej skomplikowana, aniżeli w rozumieniu wcześniejszych twórców. Postulował, by ramy pojęcia basu cyfrowanego obejmowały nie tylko akompaniament akordowy, ale również partie melodyczne, oparte na tej samej basowej podstawie, które stanowiłyby ozdobny kontrapunkt dla głosu głównego. Zgodnie z tymi założeniami Agazzari dokonał podziału instrumentów na fundamentalne i ornamentalne. Do pierwszej grupy zaliczył wszystkie instrumenty klawiszowe oraz strunowe szarpane – harfę, lutnię i teorbę. Drugą sekcję miały stanowić instrumenty, na których możliwa była gra melodyczna – lutnia, teorba, harfa, cytara, szpinet, skrzypce. Co warte podkreślenia, niektóre z instrumentów znalazły się w obu grupach, co oczywiste, nie z powodu pomyłki autora traktatu, ale jako wynik wielu możliwych sposobów gry na nich. Mimo, że pismo Agazzariego nie zdobyło popularności, zaproponowane w nim zmiany postrzegania i realizacji basso continuo oddawały faktyczne tendencje pojawiające się w ówczesnej praktyce wykonawczej.

Innowacyjna koncepcja zaproponowana przez włoskiego kompozytora nie była jedyną tego typu. Przez cały wiek XVII różni twórcy, już nie tylko Włosi, ale także Anglicy, Francuzi i Niemcy, m.in. Michael de Saint-Lambert, Francesco Gasparini, czy Johann David Heinichen próbowali we własny sposób opisywać i systematyzować nowo powstałe zjawisko, które w krótkim czasie stało się wyznacznikiem epoki. Jednocześnie, niezależnie od rozważań teoretycznych, duże znaczenie dla tego problemu miała praktyka wykonawcza, która była nierozerwalnie związana z możliwościami danego zespołu muzyków, ich umiejętnościami, instrumentami jakie posiadali oraz gustem publiczności i lokalną estetyką. Stąd też podobnie jak dawniej, również i dziś można usłyszeć dwa całkowicie różne wykonania tego samego dzieła, a tym samym ciągle odkrywać je na nowo.

Bibliografia:

Manfred Bukofzer, Muzyka w epoce baroku. Od Monteverdiego do Bacha, Warszawa 1970.

David Ledbetter, Peter Williams, Continuo, [w:] The New Grove Dictionary of Music and Musicians, t. 6, red. S. Sadie, New York, London 2001, s. 345-367.

Zygmunt M. Szweykowski, Muzyka we Włoszech, t. 1. Pierwsze zmiany, Kraków 2000.

Franciszek Wesołowski, Basso continuo. Teoria i praktyka, Łódź 2006.

fitness
Lose weight
muscles
disease
health
Healthy grains
The recipe
cooking
The ancient recipes
Fashion clothes
Fashion trends
Fashion articles
music
Music therapy
healthy way
Fitness programs
Diet to lose weight
German recipes
Simple recipe
Cookie recipe
Exercise to lose weight
Fitness training
Benefits of fitness
Cuba’s car
sports car
History of the station
Fitness equipment maintenance
Exercise in work
Rapid fitness
Commercial capital
Commercial market
Business transactions
Modeling agency
Fashionable dress collocation
Fashion designer
Winter fashion
Fashion show
gallstones
winter fashion show
Japanese fashion style
healthy body
documentary
Romantic movie
American film
Advertising video
Movie topic
video market
Fitness equipment
physical therapy
Arthritis diet
jeans
Beach mat
Fashion designer
Technology development
Fire accident
Computer technology
Business relations
The call center
Business opportunities
Chicken recipe
Cheese steak recipe
Chocolate chip cookies
Network design
e-sports
Free advertising
Small businesses
Business consulting
Fraud review
Cookie recipe
pizza
vibrator
Fitness equipment
Nutrition programs
Sexual orientation
orgasm
Sexual attraction
Sexual desire
Sexual health
Sexual partners
sex
Sexual frustration
Sexual technique
Sexual orientation
Sexual function
asexual
Fitness training
Benefits of fitness
Fitness misunderstanding
Health benefits
Fitness equipment
Physical fitness
Cooking techniques
beach diet
Go on a diet
Hair style
Fashion tips
Fashion jewelry
Fashion scene
Graduation gown
history of perfume
fashion industry
Fashionable dress
fashion capital
gown
adult party
fashions
Fashion style
Fitness center
Fitness strategy
Stress of movement
Clothes to dress up
Down jacket
Fashion tips
Pet health
human body health
Junk food
Health club
Healthy living
Fitness cravings
motorcycle
Automotive components
Old Cuban car
car accident
Vehicle maintenance and repair
Vehicle auction
Automobile tires
Auto parts
International auto show
Waterproof car cover
Automotive spending
carmakers
Auto insurance
Car loudspeaker
Car care
On-board camera
Modern cars
electric car
Automotive safety
car battery
Expensive car
Driving safety
Electric bicycle
Intelligent key
Car sales
Motor trailer
Family car
barbeque
Cooking techniques
The beach diet
Fashion history
Fashion style
almirah
Fashion designer
Fashionable beach wear
Fashionable dress
Japanese fashion
Ms. Perfume
Fashionable dress collocation
Samsung mobile phone
Display unit
Application of computer
Business survival
collectors
Marketing tool
gastronomy
disadvantages of fashion
Winter fashion
Fashion tips
Model diet
Fashionable boots
connotation of fashion
Trip to France
Diamond watches
Fashion scene
Business plan
Internet enterprise
Health benefits
Fitness exercise program
Fitness equipment
Safe food
Nutrition and diet
Go on a diet
Fitness experts
Nutrition programs
Exercise for weight loss
loan
Sales finance
Trade finance
Commercial projects
Car dealer
Insurance and finance
Fashion buyers
Elegant clothes
Personality type
Health and fitness
health of minors
Fashionable shoes
Fitness equipment
Fitness model
Fitness equipment
Fashion Britain
hip-hop fashion
Fashion magazines
Fashion art
Fashion trends
Business matching
development of business
Business philosophy
Fitness equipment
Fitness disorder
Healthy living
Black food
Nutritional meals
balanced diet
Fat burning
Health club
Benefits of fitness
healthy diet
Enterprise financial
Commercial market
Auto history
family car
Muscle car
ambulances
International business
Bugatti sports car
Automobile engine
Muscle truck
Car sales
Waterproof car cover
Introduction to automobiles
Boring love
Sex hormones
masturbation
Sexual medicine
Sexual intercourse
sex
Sexual slavery
Nutrition guidelines
Neem oil
Electronic energy saving
Fitness advice
Rapid fitness
Weight training
Investment theory
Investment parenting
vitamin
Spinal nerve
healthy diet
liposuction
Fast asleep
Health diet
healthy body
respiratory system
Skin health
Fitness equipment
Health and fitness
Military fitness
Go on a diet
Keeping fit
Efficient fitness
Hair style
High quality clothing
Popular trend
Fashion style
Fashion statement
wedding ring
Winter fashion
Fitness virtue
Fitness plan
Fitness app
Go on a diet
Nutrition programs
Fitness for women
fitness guide
Fitness plan
Cardiovascular exercise
Health diet
Human physiology
Fitness experts
liposuction
Fitness activities
Weight training
Green fashion design
Fashion model’s eating plan
Men’s fashion
Fitness model
Exercise in work
Fitness disorder
Fitness advice
Health diet
Home fitness equipment
Definition of health
Fitness equipment
Exercise bike
Exercise bike
Abdominal fitness
Fitness trainer
Fitness trainer
healthy life
Fitness camp
music
karaoke
Piano lessons
singer
Music history
Rock band
muscle
Definition of fitness
Fitness meal
Books and music
music symbol
singing
Rock 'n’ roll
Music foundation
singer
Fitness taekwondo
Fitness disorder
Fitness virtue
Fitness marketing
liposuction
Rapid fitness
Fitness trainer
Cardiovascular benefits
fitness
Baker baking waffles
New York diet
spaghetti
Philippine recipe
pancakes
barley
Weight lifting
Weight training
Muscle shape
Baker baked waffles
pancakes
Thin pancakes
Strong and sexy
Strength training
muscle
Food restaurant
Weight loss goals
Health food
Health food
Food and drink
Healthy chicken feed
Rowing hand
family sports
Exercise chest muscle
metabolism
Collagen powder
Apple cider vinegar
Fast weight loss
Health and fitness
Fitness equipment
Super foods
Canned cranberry sauce
Food intolerance
employment
shopping
IT administrators
Business intelligence
Advertising posters
Business information
Cold winter
The flu vaccine
Flu season
Stay healthy
tired
Healthy diet
benefits of naked sleeping
immune system
fight a cold
Healthy living
Prevention of heart disease
immune system
Common virus
clean
insomnia
Ease the pain
Walking and running
Knee pain
fitness
Lose weight
muscles
disease
health
Healthy grains
The recipe
cooking
The ancient recipes
Fashion clothes
Fashion trends
Fashion articles
music
Music therapy
healthy way
Fitness programs
Diet to lose weight
German recipes
Simple recipe
Cookie recipe
Exercise to lose weight
Fitness training
Benefits of fitness
Cuba’s car
sports car
History of the station
Fitness equipment maintenance
Exercise in work
Rapid fitness
Commercial capital
Commercial market
Business transactions
Modeling agency
Fashionable dress collocation
Fashion designer
Winter fashion
Fashion show
gallstones
winter fashion show
Japanese fashion style
healthy body
documentary
Romantic movie
American film
Advertising video
Movie topic
video market
Fitness equipment
physical therapy
Arthritis diet
jeans
Beach mat
Fashion designer
Technology development
Fire accident
Computer technology
Business relations
The call center
Business opportunities
Chicken recipe
Cheese steak recipe
Chocolate chip cookies
Network design
e-sports
Free advertising
Small businesses
Business consulting
Fraud review
Cookie recipe
pizza
vibrator
Fitness equipment
Nutrition programs
Sexual orientation
orgasm
Sexual attraction
Sexual desire
Sexual health
Sexual partners
sex
Sexual frustration
Sexual technique
Sexual orientation
Sexual function
asexual
Fitness training
Benefits of fitness
Fitness misunderstanding
Health benefits
Fitness equipment
Physical fitness
Cooking techniques
beach diet
Go on a diet
Hair style
Fashion tips
Fashion jewelry
Fashion scene
Graduation gown
history of perfume
fashion industry
Fashionable dress
fashion capital
gown
adult party
fashions
Fashion style
Fitness center
Fitness strategy
Stress of movement
Clothes to dress up
Down jacket
Fashion tips
Pet health
human body health
Junk food
Health club
Healthy living
Fitness cravings
motorcycle
Automotive components
Old Cuban car
car accident
Vehicle maintenance and repair
Vehicle auction
Automobile tires
Auto parts
International auto show
Waterproof car cover
Automotive spending
carmakers
Auto insurance
Car loudspeaker
Car care
On-board camera
Modern cars
electric car
Automotive safety
car battery
Expensive car
Driving safety
Electric bicycle
Intelligent key
Car sales
Motor trailer
Family car
barbeque
Cooking techniques
The beach diet
Fashion history
Fashion style
almirah
Fashion designer
Fashionable beach wear
Fashionable dress
Japanese fashion
Ms. Perfume
Fashionable dress collocation
Samsung mobile phone
Display unit
Application of computer
Business survival
collectors
Marketing tool
gastronomy
disadvantages of fashion
Winter fashion
Fashion tips
Model diet
Fashionable boots
connotation of fashion
Trip to France
Diamond watches
Fashion scene
Business plan
Internet enterprise
Health benefits
Fitness exercise program
Fitness equipment
Safe food
Nutrition and diet
Go on a diet
Fitness experts
Nutrition programs
Exercise for weight loss
loan
Sales finance
Trade finance
Commercial projects
Car dealer
Insurance and finance
Fashion buyers
Elegant clothes
Personality type
Health and fitness
health of minors
Fashionable shoes
Fitness equipment
Fitness model
Fitness equipment
Fashion Britain
hip-hop fashion
Fashion magazines
Fashion art
Fashion trends
Business matching
development of business
Business philosophy
Fitness equipment
Fitness disorder
Healthy living
Black food
Nutritional meals
balanced diet
Fat burning
Health club
Benefits of fitness
healthy diet
Enterprise financial
Commercial market
Auto history
family car
Muscle car
ambulances
International business
Bugatti sports car
Automobile engine
Muscle truck
Car sales
Waterproof car cover
Introduction to automobiles
Boring love
Sex hormones
masturbation
Sexual medicine
Sexual intercourse
sex
Sexual slavery
Nutrition guidelines
Neem oil
Electronic energy saving
Fitness advice
Rapid fitness
Weight training
Investment theory
Investment parenting
vitamin
Spinal nerve
healthy diet
liposuction
Fast asleep
Health diet
healthy body
respiratory system
Skin health
Fitness equipment
Health and fitness
Military fitness
Go on a diet
Keeping fit
Efficient fitness
Hair style
High quality clothing
Popular trend
Fashion style
Fashion statement
wedding ring
Winter fashion
Fitness virtue
Fitness plan
Fitness app
Go on a diet
Nutrition programs
Fitness for women
fitness guide
Fitness plan
Cardiovascular exercise
Health diet
Human physiology
Fitness experts
liposuction
Fitness activities
Weight training
Green fashion design
Fashion model’s eating plan
Men’s fashion
Fitness model
Exercise in work
Fitness disorder
Fitness advice
Health diet
Home fitness equipment
Definition of health
Fitness equipment
Exercise bike
Exercise bike
Abdominal fitness
Fitness trainer
Fitness trainer
healthy life
Fitness camp
music
karaoke
Piano lessons
singer
Music history
Rock band
muscle
Definition of fitness
Fitness meal
Books and music
music symbol
singing
Rock 'n’ roll
Music foundation
singer
Fitness taekwondo
Fitness disorder
Fitness virtue
Fitness marketing
liposuction
Rapid fitness
Fitness trainer
Cardiovascular benefits
fitness
Baker baking waffles
New York diet
spaghetti
Philippine recipe
pancakes
barley
Weight lifting
Weight training
Muscle shape
Baker baked waffles
pancakes
Thin pancakes
Strong and sexy
Strength training
muscle
Food restaurant
Weight loss goals
Health food
Health food
Food and drink
Healthy chicken feed
Rowing hand
family sports
Exercise chest muscle
metabolism
Collagen powder
Apple cider vinegar
Fast weight loss
Health and fitness
Fitness equipment
Super foods
Canned cranberry sauce
Food intolerance
employment
shopping
IT administrators
Business intelligence
Advertising posters
Business information
Cold winter
The flu vaccine
Flu season
Stay healthy
tired
Healthy diet
benefits of naked sleeping
immune system
fight a cold
Healthy living
Prevention of heart disease
immune system
Common virus
clean
insomnia
Ease the pain
Walking and running
Knee pain