Najstarszy z zachowanych rękopisów muzycznych zbioru po kapeli farno-miejskiej w Poznaniu

W przeciągu swojego istnienia, tak bardzo różnorodnego, kapela farno-miejska, jakąkolwiek w danym momencie dziejowym nosiła nazwę, opierała się na manuskryptach muzycznych. Takie w końcu było jej zadanie. Grać. I chociaż chcielibyśmy, by cała skarbnica wiedzy muzycznej tamtych czasów stała przed nami otworem, życie nauczyło nas, że niestety nie zawsze (a właściwie rzadko) tak jest. Zbiór po kapeli farno-miejskiej w Poznaniu jest tego przykładem. Lata badań, poszukiwać, łamigłówek. Dobrze, że chociaż czasami pewne informacje są nam podane na tacy.

Grodzisk Wielkopolski

Grodzisk Wielkopolski, miasto położone w południowo-zachodniej części Wielkopolski przed wiekami był jednym z najważniejszych ośrodków życia muzycznego w Rzeczypospolitej. Przez wiele lat przy tamtejszym kościele parafialnym pw. św. Jadwigi Śląskiej działała kapela wokalno-instrumentalna. Jakie były losy tego zespołu? Co wiemy dziś o tamtejszych muzykach? Na jakich instrumentach grano i jaki wykonywano repertuar? I najważniejsze, co zachowało się po kapeli do naszych czasów?

Viola da gamba

Po francusku nazywana viole, po niemiecku Gambe, zaś po włosku viola da gamba lub po prostu viola. Jest instrumentem smyczkowym, posiadającym progi, który budowany był w różnych wielkościach. Zazwyczaj, w zależności od rozmiaru violi, trzymano instrument przed sobą opierając go na kolanach lub przytrzymywano między nogami i stąd właśnie wzięła się włoska nazwa viola da gamba, od włoskiego słowa gamba – ‘noga’. Viole tenorowa i basowa, ze względu na wielkość i technikę gry, przypominają nieco wiolonczelę, jednak w odróżnieniu od niej posiadają progi oraz sześć lub siedem strun, które strojone są w interwale kwarty z tercją pomiędzy dwoma środkowymi strunami.